تمامی دست اندر کاران و کارشناسان تعلیم و تربیت در آموزش و پرورش معتقدند برای شرکت در هر نوع آزمونی نیازمند اعتماد به نفس قوی و مستحکم هستیم . در این راستا تمامی ابزار ، لوازم ، روشها و فنون مورد نیاز هر آزمون از قبل در اختیار ممتهنین قرار می گیرد .بطوری که در کتب و مقالات متعددی از روشهای برنامه ریزی وانواع  شیوه های مطالعه مفصل بحث شده است.با این وصف به نظر می رسد که خود جلسه آزمون کمتر مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است و بیشتر در این باب به مسائل و مشکلاتی چون اضطراب امتحان و غیره پرداخته اند . در این جا سعی شده است به نکاتی پیرامون جلسه آزمون توجه شود .تا ممتهنین با دقت و تامل در آنها به نتایج بهتری دست یابند.

قبل از انجام هر آزمونی ما هدفی را دنبال می نماییم .که نیل به آن برایمان حائز اهمیت است .که در پی رسیدن به اهداف خرد و کلان ما تنظیم شده اند .بر ماست تا با اتخاذ روشی مناسب به بهبود وضعیت خود کمک کنی .

آزمون تشریحی : این نوع آزمونها قالباً به محفوظات تکیه داشته و کارایی حافظه ممتهن را می سنجد.با این توضیح کوتاه می توان نتیجه گرفت : اگر ما به درستی مطالب را از حافظه کوتاه مدت به حافظه بلند مدت خود ارسال کنیم در زمان به یادآوری کمتر دچار مشکل می شویم . در اینجا مجال پرداختن به چگونگی عملکرد حافظه را ندارم .و به این توجه بسنده می کنم.

مکان آزمون : این مکان از یک فضای فیزیکی برخوردار است که تشکیل شده است از: میز و صندلی ، نور ، صدا ، حجم اتاق و رنگ آن ، شاگردان ، مراقبین و... که تماماً از اختیار ما خارجند و لازم است با آنها خود را مواجه کنیم.

حضور در جلسه آزمون : چه نکاتی را باید قبل از آزمون مورد نظر داشت ؟  الف ) سلامتی و تغذیه مناسب می تواند مهمترین عامل در توفیق و نیل به هدف باشد. ب) داشتن اعتماد به نفس بالا نیز حائز اهمیت است. ج) حداقل یک ساعت قبل آز آزمون مطالعه قطع شود ودر مورد آن فکر هم نشود. به اموراتی بپردازید که اسباب نشاط و شادکامی در شما ایجاد شود.و انرژی مضاعفی در شما تولید گردد.« برای دوستان خود لطیفه بگویید و بشنوید»  د) هنگام حرکت به سوی صندلی همواره به خود تلقین کنید که بهترین امتحان شما خواهد بود.   چه نکاتی را باید در حین آزمون توجه داشت ؟  الف) به توصیه هایی که از طرف مسئولین امتحان ارائه می شود توجه داشت .  ب) شماره پاسخنامه و شماره کارت و شماره صندلی شما باید یکسان باشد.در صورت وجود مشکل به نزدیکترین مراقب اطلاع دهید. مشخصات بالای پاسخنامه را ملاحظه کنید و اگر مطلبی نیاز است بنویسید .مانند نام ونام خانوادگی  ج) پس از توزیع سوال آزمون با آرامش کامل و یاد خدا ابتدا به توضیحات بالای ورقه توجه می کنیم مانند مدت زمان آزمون و نام درس و رشته تحصیلی و ... سپس یک بار تمامی سوالات  را باتوجه به بارم آن بررسی می کنیم و آنهایی را که می خواهیم اول پاسخ دهیم انتخاب می کنیم. ( بررسی درجه دشواری ) این کار به ما امکان می دهدتا هم با کمبود زمان مواجه نشویم و هم با توفیق در پاسخ دهی مناسب فرصتی برای نشاط خود و عملکرد بهتر ایجاد نماییم .می توانیم سوالات را به سه دسته تقسیم نماییم .«آسان، متوسط، مشکل» البته با بکارگیری روشهای مناسب پاسخ دهی به سوالات برای ما سخت نخواهد بود واین نوع تقسیم بندی به ما کمک می کند تا برای سوالات دسته سوم زمانی برای فکر کردن داشته باشیم. د) پس از پاسخ دهی کامل به تمامی سوالات هم اکنون به مقام قضاوت و بررسی نوشته های خود می پردازیم و اگر نیاز به اضاقه یا حذف مطالبی بود انجام می دهیم.    پس از آزمون : جلسه آزمون را ترک کرده و به منزل می رویم سعی می کنیم کمی استراحت نماییم و سپس برای آزمون بعدی برنامه ای ترتیب می دهیم .مثلاً حجم مطالب کتاب درسی، زمان و میزان ساعات مطالعه ای که در اختیار دارم ، زمان و میزان ساعات مرور و یادآوری مطالب ، بررسی مطالب مهم و خیلی مهم

نکاتی در شیوه ماهرانه مطالعه : در ایام امتحانات تمامی دانش آموزان به بازنگری در مورد اندوخته های علمی خود در چند ماه گذشته می پردازند و یک بار دیگر دروسی را که به طور جزئی آموخته بودند به طور کلی و پیوسته مطالعه می کنند تا به ارتباط کلی آنها پی ببرند و بین اهداف جزئی و اهداف کلی هر درس پلی بزنند و به یادگیری در مرحله آخر که همانا ارزیابی است نائل آیند .از سه سطح یادگیری، در آموزش به سطح شناختی توجه بیشتری شده است که این سطح از مرحله دانش آغاز و با مرحله ارزیابی پایان می پذیرد که دانش آموزبا کمک معلم و تمرین توان لازم را کسب می کند.از آنجایی که سوالات از سطوح مختلف شناختی طرح می شوند بر دانش آموز است تا با استفاده از شیوه هایی ماهرانه در مطالعه به عملکرد مناسب نائل آید.    

1-      قبل از آغاز مطالعه در هر درس ابتدا به بررسی کتاب پرداخته وبا درجه بندی آموخته های قبلی خود به سه سبک « عالی ، خوب ، متوسط»  نیاز به مطالعه هر قسمت را مشخص نماید.و میزان ساعت مورد نیاز آن را معین کند . اول به مطالعه قسمت هایی از کتاب بپردازد که شدیداً نیاز است .وسپس موارد بعد مورد توجه قرار گیرد.

2-      مرور مطالب آموخته شده یک فن است و یادداشت برداری فن دیگری ، اگر این فنون را می دانید و از ابتدای سال از آنها بهره مند بوده اید اکنون به شما کمک خواهد شد . با بررسی های بعمل آمده در برخی از مدارس دیده شده است که دانش آموزانی هستند که بازخوانی را مرور می نامند ( صرفاً روخوانی کتاب درسی ) باید دید آنها از این نحوه مرور چه هدفی را دنبال می کنند.در این مرحله بهتر آن است که به دنبال تداوم دانسته های خود باشیم نه دانستن مطالبی که نیاموخته ایم .چون در این زمان اندک امکان آن وجود ندارد و ما زمان را از دست می دهیم .

3-      برخی دانش آموزان به توصیه افرادی در ایام امتحانات دست به تغییراتی در روش مطالعه خود می زنند و یا تغییراتی را در روند خواب و استراحت خود ایجاد می کنند و فکر می کنند به این شیوه نتیجه بهتری حاصل می شود.ولی تجربه نشان داده است که نه تنها آنها موفق نبوده اند بلکه متضرر نیز شده اند.

4-      سلامتی ما در اولویت اول قرار دارد شما باید سالم باشی تا بتوانی در آزمون موفق شوی، پس نیازمند خواب و استراحت کافی هستیم. بهتر است به ترکیب عادات خود دست نزنیم و در آنها تغییر ایجاد نکنیم.زیرا برای تغییر عادات نیازمند زمان هستیم و برنامه مناسب آن تغییر

5-      بدن ما مانند همیشه به مواد غذایی نیازمند است . همانطوری که تاکنون در برنامه غذایی خود موادی را مصرف می کردید همان کار را ادامه دهید با این تفاوت که هم اکنون به عملکرد بهتر حافظه خود نیاز بیشتری دارید لذا ضرورت دارد که این مواد را شناسایی کرده و هر کدام که با بدن شما سازگاری بیشتری دارد را مصرف کنید.

6-      آیا در ایام امتحانات شب و روز باید درس خواند ؟ در یک کلمه نه، ما انسانها نیاز هایی داریم که باید تامین شوند .مثل توجه به حالات روحی و روانی خود.هر چه شما با نشاط تر و شاداب تر باشید مطالب را بهتر می آموزیدو بالعکس ، چطور می توانم این حالات را در خود ایجاد کنم؟ در هر انسانی با دیگری تفاوت می کند .برای مثال فردی با انجام چند حرکت نرمشی به این حس می رسدو دیگری با شنیدن یا دیدن نکات تنز و خنده دار ، یا حتی یک دوش گرفتن و ...

7-      تا آنجایی که امکان دارد در ایام امتحانات وقت و زمان راغنیمت بشماریم و از رفتن به کلاسهای فوق برنامه و موارد غیر ضروری بپرهیزیم.و همواره اولویت را به مطالعه درسی بدهیم.

8-      اعتماد به نفس بالا عامل اصلی در موفقیت است.و با اعتماد به خود و تلقین مثبت ایجاد می شود و پایدار می ماند.تلاش کنید به خود و کار هایی که انجام می دهید اعتماد داشته باشید و با هر وزشی نحراسید .

9-      هرگز خود و حافظه خود را زیر سوال نبرید.باور داشته باشید که حافظه شما مشکلی ندارد.بلکه روش شما مشکل دارد.با انتخاب رویه مناسب موفقیت به سراغ شما خواهد آمد.   

10-  روش مطالعه خلاق را در کنار روش خود به کار ببرید و تاثیر آن را ببینید.یعنی از هر چیزی ویا کسی در یادگیری استفاده کنید مثل شعر ، ورزش ، هنر و ...

11-  رسیدن به اهداف مهم است و رقابت سالم هم می تواند کمک باشد ولی رقابت هدف نیست .از رسیدن به اهداف کوجک می توان به اهداف بزرگ دست یافت.

از اینکه مطالب به صورت نهی ذکر شده اند پوزش می طلبم زیرا به نظر می رسددر اجرا بیشتر کمک باشد.